گزارش صعود قله قاش مستان دنا از مسیر روستای خفر
قله قاشمستان یا بیژن ۳، بلندترین قله رشتهکوه دنا و یکی از مرتفعترین قلل زاگرس است. ارتفاع این قله در منابع مختلف حدود ۴۴۵۰ تا ۴۴۵۹ متر ذکر شده است. دنا در بخش مرکزی رشتهکوه زاگرس قرار دارد و به دلیل تنوع چشمگیر ارتفاعی، اقلیمی و زیستی، یکی از مهمترین مناطق طبیعی ایران به شمار میرود و در فهرست ذخیرهگاههای زیستکره یونسکو نیز ثبت شده است.
یکی از مسیرهای شناختهشده برای صعود قله قاشمستان، مسیر روستای خفر پادنا است. این مسیر با عبور از باغهای خفر، جانپناه قاشمستان، درهها و جویهای پرآب، یخچالهای طبیعی و ارتفاعات مرکزی دنا، یکی از متنوعترین مسیرهای صعود این منطقه محسوب میشود.
برنامه صعود تیم ما به قله قاشمستان از مسیر روستای خفر با حضور ۳۱ نفر برگزار شد. هدف برنامه، اجرای یک صعود گروهی ایمن و منظم همراه با مدیریت مناسب زمان و توان اعضای تیم بود؛ برنامهای که در نهایت با صعود تمامی اعضا به قله و بدون حادثه به پایان رسید.
حرکت از اصفهان به روستای خفر
حرکت تیم صبح روز برنامه حدود ساعت ۷:۰۰ از اصفهان با اتوبوس آغاز شد. پس از طی مسیر، حوالی ساعت ۱۱:۰۰ به روستای خفر، مبدأ صعود قله قاشمستان، رسیدیم.
پس از پیاده شدن از اتوبوس و آمادهسازی تجهیزات، اعضای تیم حرکت خود را در میان باغهای سرسبز خفر آغاز کردند. تفاوت فضای سرسبز و خنک باغها با ارتفاعات خشکتر و سنگی دنا، از همان ابتدای مسیر چهره خاصی به برنامه داده بود.
با توجه به گرمای هوا و برای جلوگیری از تحلیل توان اعضای تیم، پس از عبور از محدوده باغها، حدود یک ساعت برای استراحت و صرف ناهار در نظر گرفته شد. پس از بازیابی توان، حرکت به سمت پناهگاه قاشمستان ادامه پیدا کرد.
مسیر خفر تا پناهگاه قاشمستان
مسیر بهتدریج ارتفاع میگرفت و پوشش گیاهی باغها جای خود را به طبیعت کوهستانی دنا میداد.
حدود یک ساعت پیش از رسیدن به پناهگاه، تیم به چشمهای پرآب و زلال رسید که آخرین محل مناسب برای برداشت آب در این بخش از برنامه بود. در این نقطه اعضا فرصت پیدا کردند ذخیره آب مورد نیاز خود را تکمیل کنند.
حدود ساعت ۱۷:۰۰ تمامی اعضای تیم به محدوده پناهگاه رسیدند.
وجود جریان دائمی آب حاصل از ذوب برف و یخچالهای منطقه در نزدیکی پناهگاه، شرایط مناسبی برای استقرار تیم فراهم کرده بود. پس از انتخاب محل مناسب، چادرها برپا شد و اعضا فرصت کافی برای استراحت، تغذیه و بازیابی توان پیش از صعود اصلی داشتند.
جلسه هماهنگی و برنامهریزی صعود
ساعت ۲۰:۰۰ جلسه هماهنگی تیم برگزار شد.
در این جلسه شرایط مسیر، وضعیت جسمانی اعضا، زمان مورد نیاز برای صعود و شرایط حرکت گروه بررسی شد. در نهایت تصمیم گرفته شد ساعت ۳:۰۰ بامداد بیدارباش اعلام و حرکت تیم رأس ساعت ۴:۰۰ آغاز شود.
پس از آمادهسازی اعضا، تیم ساعت ۴:۰۵ بامداد حرکت اصلی خود را به سمت قله آغاز کرد. همانند روز نخست، آقایان جعفری و موسی نادری مسئولیت عقبداری تیم را بر عهده داشتند.
آغاز صعود قله قاشمستان
در نخستین بخش مسیر، عبور از چند جوی پرآب یکی از چالشهای اولیه تیم بود. تاریکی هوا و احتمال لغزش باعث شد سرعت حرکت کنترل شود تا تمامی اعضا با ایمنی مناسب از این قسمت عبور کنند.
با نزدیک شدن به طلوع آفتاب، تیم به نخستین یخچال مسیر رسید.
با بررسی شرایط، مشخص شد نیازی به ورود مستقیم به سطح یخچال نیست و امکان عبور از قسمت بالایی آن وجود دارد. بنابراین با انجام یک تراورس مناسب، مسیر با ایمنی بیشتری ادامه پیدا کرد.
در طول صعود تلاش شد تقریباً به ازای هر یک ساعت حرکت، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت برای بازیابی توان اعضا در نظر گرفته شود.
اگرچه ریتم حرکت تیم اندکی کندتر از زمانبندی اولیه بود، اما حفظ انسجام گروه و جلوگیری از تحلیل توان نفرات نسبت به افزایش سرعت در اولویت قرار گرفت.
عبور از یخچال زیر قله قاشمستان
حدود ساعت ۸:۰۰ صبح به یخچال زیر قله رسیدیم.
پس از بررسی مسیر، عبور از یخچال با تراورس از سمت راست انجام شد. وزش بادهای شدید روزهای قبل باعث ایجاد ناهمواریها و گودالهای متعدد روی سطح برف و یخ شده بود و شرایط مسیر بهگونهای بود که در زمان اجرای برنامه، استفاده از کرامپون ضروری تشخیص داده نشد.
در بخش پایانی شیب، به دلیل قرار گرفتن مسیر در سایه و عدم تابش مستقیم آفتاب، سطح برف و یخ سختتر شده بود. در این قسمت جای پا با دقت ایجاد شد تا اعضای تیم بتوانند با فاصله مناسب و ایمنی بیشتر از مسیر عبور کنند.
شرایط یخچالهای دنا میتواند بر اساس فصل، میزان بارش، دما و ساعت عبور تغییر زیادی داشته باشد؛ بنابراین وضعیت مشاهدهشده در این برنامه نباید بهعنوان شرایط ثابت مسیر در نظر گرفته شود.
رسیدن به «زمین فوتبال»
حدود ساعت ۱۰:۰۰ صبح تیم به محدودهای رسید که در میان کوهنوردان با نام «زمین فوتبال» شناخته میشود؛ دشتی کوچک در ارتفاعات و در محدوده میان قلههای مورگل و قاشمستان.
در این محل حدود ۲۰ دقیقه برای استراحت در نظر گرفته شد.
پس از تجدید قوا، اعضای تیم آماده آخرین مرحله صعود شدند و مسیر شیب نهایی منتهی به قله را بهصورت یکپارچه ادامه دادند.
صعود تمامی اعضای تیم به قله قاشمستان
سرانجام ساعت ۱۱:۱۰ تمامی ۳۱ نفر اعضای تیم بر فراز قله قاشمستان دنا ایستادند.
رسیدن تمام نفرات تیم به قله، حاصل ساعتها حرکت منظم، همکاری اعضا، مدیریت سرعت و تصمیمگیری متناسب با شرایط مسیر بود.
پس از حضور روی قله، ثبت تصاویر یادگاری و استراحت کوتاه، تیم برای آغاز مسیر بازگشت آماده شد.
ساعت ۱۲:۰۰ فرود از قله آغاز شد.
فرود از قله و عبور مجدد از یخچالها
مسیر فرود، بهویژه برای تعدادی از اعضا که نخستین تجربه حرکت در محدوده یخچالی را داشتند، از نظر فنی حساستر از صعود بود.
به همین دلیل سرعت حرکت در بخشهای یخچالی کاهش یافت و عبور نفرات با رعایت فاصله و کنترل بیشتر انجام شد. تیم برای بازگشت تقریباً همان مسیر صعود را دنبال کرد.
در ادامه فرود و با افزایش فاصله میان نفرات، برای حفظ ایمنی و جلوگیری از معطل شدن اعضا، تصمیم گرفته شد تیم به دو گروه تقسیم شود.
این تصمیم باعث شد هر گروه بتواند متناسب با سرعت اعضای خود حرکت کند و روند بازگشت نیز با نظم بیشتری ادامه پیدا کند.
بازگشت به پناهگاه قاشمستان
حدود ساعت ۱۸:۳۰ تمامی اعضای تیم به پناهگاه رسیدند.
پس از استراحتی کوتاه، جمعآوری چادرها و آمادهسازی تجهیزات آغاز شد و تیم مسیر بازگشت به سمت روستای خفر را ادامه داد.
حوالی ساعت ۲۰:۳۰ به ابتدای باغها و محل استقرار نیسانها رسیدیم. از این نقطه اعضای تیم برای رسیدن به محل توقف اتوبوس منتقل شدند و بخش کوهستانی برنامه به پایان رسید.
جمعبندی صعود قله قاشمستان از خفر
صعود قله قاشمستان از مسیر روستای خفر برنامهای طولانی و نیازمند آمادگی جسمانی مناسب، مدیریت انرژی و توجه جدی به شرایط کوهستان است.
وجود یخچالها، بخشهای پرآب، اختلاف ارتفاع قابل توجه و طولانی بودن زمان صعود و فرود باعث میشود مدیریت تیم در چنین برنامهای اهمیت زیادی داشته باشد.
در این برنامه، کنترل سرعت حرکت، استراحتهای منظم، ارزیابی شرایط یخچالها، تقسیم تیم در فرود و همکاری اعضا از عوامل مؤثر در اجرای منظم و ایمن برنامه بود.
مهمتر از ثبت زمان یا رسیدن سریعتر به قله، این بود که تمامی ۳۱ نفر اعضای تیم موفق به صعود قله شدند و برنامه بدون حادثه به پایان رسید.
در پایان لازم میدانم از آقای زمانی بابت زحمات ارزشمند ایشان در بخش اجرایی، هماهنگیها و مدیریت امور پشتیبانی برنامه قدردانی کنم. همراهی و تلاش ایشان، در کنار همکاری سرپرست، عقبداران و تمامی اعضای تیم، نقش مؤثری در اجرای موفق این برنامه داشت.
قله پایان یک برنامه بود، اما آنچه از این صعود باقی میماند، تجربه حرکت در یکی از زیباترین بخشهای رشتهکوه دنا، همکاری یک تیم ۳۱ نفره و خاطره ایستادن کنار یکدیگر بر فراز قاشمستان است.